لَا إِلٰهَ إِلَّا اللهُ

Şehid Molla Muhammed Zeki Atak 1957 yılında Şırnak’a bağlı Güneyçam (Navyan) Köyünde dünyaya gelir. 20'li yaşlarında medrese ilmini tamamlayarak çevre köylerde fahri imamlık yapmaya başlar. Bir müddet sonra Seyda, İslam’a daha iyi hizmet etmek amacıyla görev değişikliği yaparak cami imamlığı görevine geçer. Kendisinin de evinin bulunduğu Cizre’nin uzak varoşlarından birinde halktan aldığı destekle cami ve camiye bitişik odalar yaptırarak medreseye çevirir. Bu medresede yatılı kalan öğrencilerin yanı sıra, gündüz ders almaya gelen öğrenciler de vardır. Seyda, hemen her gece cami cemaatine sohbetler düzenler, onlara fıkıh, siyer dersleri verirdi. 1980’li yıllardaki siyasi ve ideolojik örgüt ve oluşumların bütün baskılarına cesurca karşı çıkmış, tehdit ve baskılara boyun eğmemiş, İslami değerleri müdafaadan geri durmamıştır. Bölgede giderek güçlenen mürted örgüt Molla Zekiyi sürekli tehdit ederdi. Bir keresinde de evine silahlı baskın yapılmasına rağmen Molla Zeki yolundan dönmemişti. 19 Şubat 1992 Perşembe günü bir zaruret üzerine çarşıya çıkan Seyda’nın bu çıkışını fırsat bilen mürtedler, yolunun üzerinde pusu kurarak onu şehid ettiler. Allah şehadetini kabul etsin.

Khunkar-Pasha Israpilov, 1960'ların ortalarında Çeçenistan'da doğdu (tam tarih kaynaklarda net değil). Abhazya Savaşı'nda (1992-1993) gönüllü olarak cepheye gitti, Şamil Basayev'in Abhaz Taburu'nda savaştı ve orada cesaretiyle tanındı. Birinci Çeçen Savaşı'nda (1994-1996) Basayev'in en yakın komutanlarından biri oldu; Grozny savunmasında aktif rol oynadı, Rus tanklarını ve konvoylarını pusuya düşürme operasyonlarında yer aldı. 1995'te Salman Raduyev'in Kızılyar-Pervomayskoye baskınında (rehine operasyonu) geçici komutanlık yaptı – Raduyev'in deneyimsizliği nedeniyle operasyonun askeri kısmını o yönetti, mücahitleri organize etti ve çekilmeyi sağladı. Bu eylemle Rusları masaya oturmaya zorlayan isimlerden biriydi. Maskhadov döneminde Çeçen İçkerya Cumhuriyeti'nde albay rütbesi aldı, saha komutanı olarak kaldı. İkinci Çeçen Savaşı başlayınca (1999) yeniden cepheye döndü; Grozny kuşatmasında Basayev ve diğer komutanlarla omuz omuza direndi. Aralık 1999-Ocak 2000'de Grozny'den binlerce mücahitle çekilme sırasında Rus ordusunun kurduğu dev pusuda (mine tarlaları, topçu ateşi, helikopterler) hedef alındı. Çekilme sırasında ağır yaralandı ve şehit düştü – aynı pusuda binlerce Çeçen mücahit hayatını kaybetti, bu olay "Grozny Çıkışı" veya "Kurt Kapanı" olarak tarihe geçti. Ruslar cesedini bulamadı veya tanınmaz haldeydi, ama direniş kaynakları onun kahramanca savaştığını ve şehadet şerbetini içtiğini doğruladı. Israpilov, Çeçen direnişinde "Abhazya'dan Grozny'ye sadık savaşçı" olarak anılır; Basayev'in en güvendiği isimlerden biriydi, cesareti, askeri zekası ve vatan sevgisiyle genç mücahitlere örnek oldu. Radikal yöntemlerden uzak, klasik bağımsızlıkçı çizgide kaldı. Mekânı cennet olsun, Allah rahmet eylesin.

İbrahim Kızmaz (01.01.1956 – 06.01.1992), Batman’ın Gercüş ilçesine bağlı Kelehê (Akburç) Köyü’nde doğdu. Ergani Öğretmen Lisesi’nden 1974 yılında mezun oldu. Bir süre Muş Malazgirt ve Nusaybin’e bağlı köylerde öğretmenlik yaptı; daha sonra Nusaybin’de görevine devam etti. Gençlik yıllarından itibaren İslami ilimlere yönelen İbrahim Hoca, Arapça eğitimi aldı ve bölgede dini bilinçlendirme faaliyetlerinde bulundu. Öğretmenliğinin yanında gençlerle yakından ilgilendi, kitap ve sohbet çalışmaları yürüttü. 06 Ocak 1992 tarihinde Nusaybin’de okul çıkışında uğradığı silahlı saldırı sonucu hayatını kaybetti. Sevenleri tarafından ilmi, cesareti ve mücadelesiyle bizlere örnek olmuştur. Allah rahmet eylesin

Ruslan Germanoviç Gelayev (Khamzat olarak da anılır), 16 Nisan 1964'te Çeçenistan'ın Urus-Martan yakınlarındaki Komsomolskoye (Saadi-Kotar) köyünde doğdu. Ailesi Stalin sürgünü sonrası 1950'lerde geri dönmüştü. Gençliğinde inşaat işçiliği yaptı, ama 1990'larda bağımsızlık mücadelesi başlayınca silaha sarıldı. Birinci Çeçen Savaşı'nda (1994-1996) Dudayev'in yanında yer aldı; Shatoy savunmasında ağır yaralandı, ama pes etmedi. 1996'da Grozny'ye sürpriz baskın düzenledi, şehri iki günliğine kısmen geri aldı, Ruslara ağır kayıplar verdirdi ve 100'den fazla rehineyle çekildi – bu operasyon direnişin en cesur eylemlerinden biriydi. Maskhadov döneminde Çeçen İçkerya Cumhuriyeti'nde Başbakan Yardımcısı ve Başbakan olarak kısa süre görev yaptı (1997 başı). İkinci Çeçen Savaşı'nda (1999-) Güney Cephesi Komutanı oldu; dağlarda gerilla savaşı yürüttü, Rus konvoylarını pusuya düşürdü, Dağıstan ve Gürcistan sınırlarında operasyonlar düzenledi. 2003-2004'te Dağıstan'a geçiş yaparak yeni mücahitler toplamak ve Rus ikmal hatlarını kesmek için harekete geçti. Ruslar onu "en tehlikeli komutanlardan" biri sayıyor, başına ödül koymuştu. 28 Şubat 2004'te Dağıstan'ın Bezhta köyü yakınlarında sınır geçişi sırasında Rus sınır muhafızlarıyla çatıştı. İki muhafızı öldürdü, ama helikopter ve ağır silah ateşiyle kolundan vuruldu, ardından göl kenarında hipotermi ve yaralar sonucu şehit düştü. Ruslar cesedini sergiledi, ama Çeçen kaynakları onun kahramanca direndiğini ve şehit olduğunu vurguladı. Oğlu Rustam Gelayev de Suriye'de Esed rejimine karşı savaşırken 2012'de şehit oldu – aileden direniş geleneği devam etti. Ruslan Gelayev, Çeçen direnişinde "cesur dağ savaşçısı" olarak anılır; taktik zekası, korkusuzluğu ve vatan sevgisiyle genç mücahitlere örnek oldu. "Şerefimizle ölmek" onun yoluydu. Mekânı cennet olsun, Allah rahmet eylesin.

Magomed Aliyevich Vagabov (Emir Seyfullah), 1 Ocak 1975'te Dağıstan'ın Gubden köyünde doğdu. Avar kökenli bir ailede yetişti; gençliğinde İslam'a yöneldi, Selefi çizgiye yaklaştı. 2000'lerin başında Kafkas direnişine katıldı, Dokka Umarov'un Kafkas Emirliği'ni ilan etmesinden (2007) sonra Dağıstan Vilayeti'nde aktif oldu. Başlangıçta saha komutanı olarak yükseldi; pusular, konvoy saldırıları ve Rus güvenlik güçlerine karşı gerilla taktikleriyle ünlendi. 2009'da Dağıstan Vilayeti Emiri oldu, bu görevi sırasında bölgedeki mücahitleri organize etti, şeriat temelli direnişi güçlendirdi. Ruslar onu "en tehlikeli Dağıstan komutanlarından" sayıyor, başına ödül koymuştu. Vagabov, Said Buryatsky'nin şehit olmasından sonra ideolojik boşluğu da kısmen doldurmaya çalıştı; vaazlarında cihadın gerekliliğini, sabrı ve şehitliği vurguladı. En meşhur eylemlerinden biri, 2010'da Rus polisine ve askerlerine karşı düzenlenen seri saldırılardı; Dağıstan'da Rus otoritesini sarsan operasyonlar yönetti. 21 Ağustos 2010'da Gunib Dağı'nda saklandığı yerde Rus özel birlikleri tarafından kuşatıldı. Saatlerce süren yoğun çatışmada ağır makineli tüfek, roketatar ve hava desteğiyle vuruldu; yanındaki birkaç mücahitle birlikte şehit düştü. Ruslar cesedini sergiledi, direniş kaynakları (Kavkaz Center vb.) onun kahramanca direndiğini ve şehadet şerbetini içtiğini doğruladı. Ölümü Kafkas Emirliği'ni sarssa da, Dağıstan'daki direniş onun mirasıyla devam etti; "Seyfullah" lakabıyla genç mücahitler arasında hâlâ anılır, cesareti ve imanıyla örnek oldu. Mekânı cennet olsun, Allah rahmet eylesin.

Said Buryatsky (Alexander Tikhomirov), 10 Şubat 1982'de Rusya'nın Buryatya Cumhuriyeti başkenti Ulan-Ude'de doğdu. Babası Rus, annesi Buryat kökenliydi; çocukluğu Budist geleneklerinde geçti, babası erken yaşta vefat etti. Gençliğinde İslam'la tanıştı, 2000'lerin başında Müslüman oldu ve adını Said olarak değiştirdi. Mısır (Kahire), Yemen veya Kuveyt gibi yerlerde dini eğitim aldı; Arapça öğrendi, tefsir, hadis ve fıkıh ilimlerinde derinleşti. Dönüşünden sonra radikal Selefi çizgiye yaklaştı, internet üzerinden vaazlar vermeye başladı – videoları ve yazıları Rusça konuşan Müslüman gençler arasında hızla yayıldı. 2007-2008'de Çeçen direnişçilerle temas kurdu; Dokka Umarov'un davetini kabul ederek Kafkasya'ya gitti ve Kafkas Emirliği'ne biat etti. Emirliğe katılır katılmaz ideolojik liderlerden biri oldu: İstişhadi (fedai) eylemlerin meşruiyetini savundu, "İstişhadi Eylemlerle İlgili Hakikatler ve Yalanlar Üzerine" gibi risaleler yazdı, modern dünyanın zulmüne karşı cihadı savundu. Nazran İçişleri Bakanlığı'na intihar saldırısı öncesi araçla görüntü verdi (daha sonra hayatta olduğu açıklandı), Rus medyası onu "Rusya'nın Bin Ladeni" diye yaftaladı. Vaazlarında iman, sabır, şehitlik ve ümmet birliğini vurguladı; gençleri "daha iyi bir âleme" çağırdı. Rus istihbaratı uzun süre peşindeydi; 2 Mart 2010'da İnguşetya'nın Ekazhevo köyünde saklandığı ev kuşatıldı. Saatlerce süren operasyonda FSB ve özel birlikler ağır silah, zırhlı araç ve destekle saldırdı. Said son dakikalarına kadar cep telefonuyla vaaz kaydederek arkadaşlarını teselli etti, sükûnet ve iman telkin etti: "Daha güzel bir dünya bizi bekliyor." Çatışmada 6 mücahitle birlikte şehit düştü (11 kişi esir alındı). Ruslar cesedini sergiledi, direniş siteleri (Kavkaz Center, Hunafa) şehadetini doğruladı ve kahramanlığını övdü. Ölümü Kafkas direnişinde büyük yankı uyandırdı; ideolojik etkisi hâlâ sürüyor, genç mücahitler için "âlim şehidin" sembolü oldu. Mekânı cennet olsun, Allah rahmet eylesin.

Salman Betyroviç Raduyev, 13 Şubat 1967'de Çeçenistan'ın Gudermes yakınlarındaki Novogroznensky (Novye Gordali) köyünde doğdu. Gordaloy teipinden (klanından) gelen bir ailede yetişti. Gençliğinde Sovyet döneminde inşaat ve yerel yönetim işlerinde çalıştı, 1992'de Çeçenistan bağımsızlığını ilan edince Cahar Dudayev'in yanında yer aldı. Dudayev'in kuzeninin kızı ile evlendiği için "Dudayev'in damadı" olarak da anıldı. Birinci Çeçen Savaşı'nda (1994-1996) hızla yükseldi; "Yalnız Kurt" lakabıyla tanındı, 6. Tugay'ın komutanı oldu, Gudermes, Argun ve Grozny bölgelerinde Ruslara ağır kayıplar verdirdi. En meşhur eylemi 9-18 Ocak 1996'daki Kızılyar-Pervomayskoye baskınıydı: Dağıstan'ın Kızılyar şehrinde bir hastane ve polis binasını basarak yüzlerce rehine aldı, sonra Pervomayskoye köyüne çekildi. Rus ordusunun tank, helikopter ve özel kuvvet saldırısına rağmen direndi; 78 rehine ve çok sayıda sivil öldü, ama Raduyev ve adamlarının çoğu kaçmayı başardı. Bu eylem Rusları masaya oturmaya zorladı, Hassavyurt Anlaşması'nın yolunu açtı. Mart 1996'da başından vuruldu, Ruslar "öldü" diye ilan etti ama plastik cerrahiyle yüzünü değiştirerek geri döndü – bu "ölüm ve diriliş" hikâyesi efsaneleşti. Maskhadov döneminde tuğgeneral rütbesi aldı ama radikal tavırları nedeniyle rütbesi indirildi. İkinci Çeçen Savaşı'nda (1999-) gerilla operasyonlarına devam etti, ama Mart 2000'de Gudermes yakınlarında yakalandı. 2001'de Rusya'da yargılandı, "terörizm, cinayet, rehine alma" suçlamalarıyla ömür boyu hapse mahkûm edildi. Solikamsk'taki Beyaz Kuğu cezaevinde ağır şartlarda tutuldu; Aralık 2002'de iç kanama sonucu öldü. Rus yetkililer "hastalık" dese de, ailesi ve Çeçen kaynakları işkence ve zehirlenme iddiasında bulundu. Cenazesi ailesine verilmedi. Raduyev, Çeçen direnişinde "en radikal ve korkusuz" komutanlardan biri olarak anılır; eylemleri tartışmalı olsa da vatan sevgisi, cesareti ve "pişmanlık duymadan ölmek" vasiyetiyle genç mücahitlere örnek oldu. Mekânı cennet olsun, Allah rahmet eylesin.

Abdul-Halim Abusalamoviç Sadulayev, 2 Haziran 1966'da Çeçenistan'ın Argun şehrinde doğdu. Ustradoy aşiretine mensuptu. Gençliğinde dini eğitim aldı, Arapça ve İslam ilimleri öğrendi; medreselerde hocalık yaptı, Kur'an'ı ezberledi ve tefsir bilgisiyle tanındı. Sovyet döneminde bile imanını koruyan, gizli dersler veren bir âlimdi. Birinci Çeçen Savaşı'nda (1994-1996) cepheye katıldı, ama daha çok lojistik ve manevi destek verdi; mücahitlere moral oldu, dua ve ilimle direnişi güçlendirdi. Maskhadov döneminde Çeçen İçkerya Cumhuriyeti'nde Şura Meclisi Başkanı ve Yüksek İslam Konseyi üyesiydi. 2005'te Aslan Maskhadov'un şehit olmasından sonra, yeraltı hükümeti tarafından Cumhurbaşkanı seçildi. Görev süresi kısa sürdü ama etkiliydi: Direnişi birleştirmeye çalıştı, radikal unsurlarla dengeli bir çizgi izledi, uluslararası arenada Çeçen davasını savundu. Ruslar onu "ılımlı" diye küçümsese de, o "Cihadımız Allah içindir, zafer O'nundur" diyerek imanını gösterdi. Argun'da saklandığı dönemde Rus FSB ve özel birlikleri uzun süre takip etti; 17 Haziran 2006'da Argun'da evine düzenlenen operasyonda ağır silahlı çatışmada şehit düştü. Yanında birkaç mücahit de hayatını kaybetti. Ruslar cesedini sergiledi, ama Çeçen kaynakları onun kahramanca direndiğini ve şehadet şerbetini içtiğini vurguladı. Sadulayev, Çeçen direnişinde "âlim komutan" olarak anılır; hem ilmiyle hem liderliğiyle genç mücahitlere örnek oldu. Yumuşak huylu, alçakgönüllü ama vatan ve din uğruna fedakârlıktan çekinmeyen bir profile sahipti. Ölümü direnişi sarssa da, onun vasiyeti ve imanı hâlâ yaşıyor. Mekânı cennet olsun, Allah rahmet eylesin.

Doku Khamatovich Umarov (Dokka Umarov), 13 Nisan 1964'te Çeçenistan'ın Shatoy ilçesine bağlı Kharsenoy köyünde doğdu. Mulkhoy tayfasından gelen bir ailede yetişti; babası entelektüel bir aileden geliyordu. Grozny'deki Petrol Enstitüsü'nde inşaat mühendisliği okudu, ama bağımsızlık mücadelesi başlayınca her şeyi bıraktı. 1994'te Birinci Çeçen Savaşı patlak verince cepheye koştu, Dudayev'in yanında yer aldı, Grozny savunmasında aktif rol oynadı. Savaş sonrası dönemde İçkerya Çeçen Cumhuriyeti'nde çeşitli görevler aldı; Maskhadov döneminde İçişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı oldu, ama radikal çizgisiyle dikkat çekti. İkinci Çeçen Savaşı'nda (1999-) gerilla komutanı olarak yükseldi; Vedeno, Urus-Martan gibi bölgelerde Rus ordusuna ağır darbeler vurdu. 2006'da Abdul-Halim Sadulayev'in şehit olmasından sonra Çeçen İçkerya Cumhuriyeti'nin yeraltı başkanı oldu. 2007'de tarihi bir karar aldı: Seküler milliyetçiliği terk edip Kafkas Emirliği'ni ilan etti, kendini Emir ilan etti ve cihadı Kafkasya genelinde (Çeçenistan, Dağıstan, İnguşetya vb.) şeriat temelli küresel bir mücadele haline getirdi. Bu karar İçkerya taraftarlarını böldü, bazıları onu terk etti, ama o "Artık sadece Çeçenistan değil, tüm Müslümanların kurtuluşu için cihad" diyerek yoluna devam etti. Moskova metrosu (2010), Domodedovo havaalanı (2011) gibi büyük operasyonları üstlendi, Soçi Olimpiyatları'nı tehdit etti. Ruslar tarafından "Rusya'nın Bin Ladeni" diye anıldı, başına milyonlarca dolar ödül kondu. Umarov, gençliğinde bile sert bir karakterdi; bazı kaynaklara göre 90'larda mafya benzeri işlerle uğraşmıştı, ama cihad onu dönüştürdü. İki kardeşi de şehit oldu, kendisi 20 yılını cephede geçirdi. 2013'te sağlık sorunları yaşadı; direniş siteleri (Kavkaz Center) zehirlenerek şehit olduğunu, Ruslar ise doğal ölüm dediğini açıkladı. Ölümü Kafkas direnişini sarssa da, onun ilan ettiği Emirlik fikri hâlâ bazı gruplarda yaşıyor. Sekülerden cihadçıya dönüşümü, imanının derinliğini ve kararlılığını gösterir; "Cihad bitmez, zafer Allah'tandır" diyerek ümmete vasiyet bıraktı. Mekânı cennet olsun, Allah rahmet eylesin.

Arbi Alautdinoviç Barayev, 27 Mayıs 1974'te Çeçenistan'ın Alkhan-Kala köyünde doğdu. Çocukluğu zor geçti; 11 yaşında babasını, 13 yaşında annesini kaybetti, yetim büyüdü. Sovyetler'in dağılmasıyla birlikte millî uyanışa katıldı, Birinci Çeçen Savaşı'nda (1994-1996) cepheye koştu. Genç yaşına rağmen cesareti ve liderlik yeteneğiyle dikkat çekti; Şamil Basayev ve Emir Hattab gibi efsanelerle omuz omuza savaştı. 1996'da Özel Amaçlı İslam Alayı'nı (SPIR) kurdu, bu birlik Ruslara karşı özel operasyonlar, gerilla taktikleri ve direnişin en sert unsurlarından biri oldu. Lakabı "Terminatör"dü; çünkü korkusuz, kararlı ve acımasız bir savaşçı olarak tanınıyordu. Ruslar onu kaçırma, infaz ve çatışmalardaki rolüyle en çok aranan isimlerden yaptı, başına ödül koydu. İkinci Çeçen Savaşı'nda (1999-) da aktifti; Alkhan-Kala ve çevresinde Rus ordusuna ağır kayıplar verdirdi. Bazı kaynaklara göre Ruslarla çatışırken, bazılarına göre iç hesaplaşmalar veya istihbarat oyunları sonucu hedef alındı. 22 Haziran 2001'de Alkhan-Kala'da başlayan 8 günlük yoğun çatışmada, yaklaşık 50 mücahitle birlikte köyü savundu. Rus özel kuvvetleri (Spetsnaz), ağır silahlar, tanklar ve hava desteğiyle saldırdı; Barayev son ana kadar direndi ve şehit düştü. Ruslar cesedini televizyonda gösterdi, ama Çeçen kaynakları onun şehit olduğunu doğruladı. Yeğeni Movsar Barayev de (2002 Moskova tiyatro baskını lideri) amcasının izinden gitti, aileden direniş geleneği devam etti. Arbi Barayev, tartışmalı yöntemleriyle anılsa da Çeçen direnişinde "korkusuz genç komutan" olarak hatırlanır; vatan, iman ve onur uğruna her şeyi feda eden bir örnekti. Genç yaşta gösterdiği kararlılık, bugün hâlâ Kafkasya'da ilham kaynağı. Mekânı cennet olsun, Allah rahmet eylesin.

Zelimhan Abdulmuslimoviç Yandarbiyev, 12 Eylül 1952'de Kazakistan'da doğdu; çünkü Stalin döneminde Çeçen halkı toplu sürgüne uğramıştı ve ailesi de bu sürgünden etkilenmişti. Çocukluğu zor şartlarda geçti, ama edebiyata ve millî bilince erken yaşta yöneldi. Çeçen diliyle şiirler, hikâyeler ve romanlar yazdı; vatan sevgisi, özgürlük mücadelesi temalı eserleri Çeçen halkı arasında çok sevildi ve direniş ruhunu besledi. Sovyet döneminde bile millî kimliğini koruyan bir entelektüeldi. 1990'ların başında Çeçenistan bağımsızlığını ilan edince siyasete atıldı. Cahar Dudayev'in yakın çalışma arkadaşı oldu, İçkerya Çeçen Cumhuriyeti'nin kuruluşunda rol aldı. Dudayev'in 1996'da Rus roketiyle şehit edilmesinden sonra, Nisan 1996 - Ocak 1997 arası Çeçen Cumhuriyeti İçkerya'nın ikinci Cumhurbaşkanı olarak görev yaptı. Bu dönemde direnişi organize etti, uluslararası arenada Çeçen davasını savundu. Birinci Çeçen Savaşı sonrası barış anlaşmalarında (Hassavyurt Anlaşması) etkili oldu. İkinci Çeçen Savaşı başlayınca (1999) yeniden cepheye döndü, ama Rus baskısı artınca sürgüne gitmek zorunda kaldı. Katar'a yerleşti, burada Çeçen direnişini diplomatik yollardan desteklemeye çalıştı; İslam dünyasından yardım toplamak, tanınma çabası içindeydi. Rus istihbaratı (FSB/GRU) tarafından hedef alındı: 13 Şubat 2004'te Doha'da camiden çıktıktan sonra SUV'sine yerleştirilen bombayla ağır yaralandı, hastaneye kaldırılırken şehit oldu. Oğlu Daud da ağır yaralandı. Suikast sonrası Katar mahkemesi iki Rus ajanını suçlu buldu ve "Rus liderliğinin emriyle" yapıldığını açıkladı; ajanlar kısa süre tutuklu kaldıktan sonra Rusya'ya iade edildi. Yandarbiyev, hem kalemiyle hem liderliğiyle Çeçen halkının bağımsızlık mücadelesinin sembollerinden biriydi. Eserleri hâlâ okunur, gençlere ilham verir. Ruslar onu "terörist" diye yaftalasa da, Çeçenler ve ümmet için bir kahraman ve şehit olarak anılır. Mekânı cennet olsun, Allah rahmet eylesin.

Muhammed Yutaev, 1980 yılında Çeçenistan’ın Shalazhi (Şalazhi) köyünde doğdu. Henüz çocuk yaşta, 1994-1996 yılları arasındaki Birinci Çeçen Savaşı’nın patlak vermesiyle vatanını savunmak için silaha sarıldı. 14-15 yaşındayken Şamil Basayev’in komutası altında cepheye katıldı ve onun en genç silah arkadaşlarından biri oldu. Grozny savunması, Budyonnovsk baskını gibi önemli çatışmalarda yer aldı. Cesaretini, kararlılığını ve imanını gösteren bir 1996 yılı röportajı televizyonda yayınlandı; bu görüntüde genç yaşına rağmen olgun, korkusuz ve inançlı duruşuyla Çeçen direnişinin sembollerinden biri haline geldi. Birinci savaşın ardından kısa bir barış döneminde bile vatan sevgisinden vazgeçmedi. 1999’da İkinci Çeçen Savaşı başladığında yeniden cepheye koştu. Ancak bu kez Rus güçleri tarafından esir alındı. Esaret altında ağır işkencelere maruz kaldı; bedenini tanınmayacak hale getirecek kadar vahşi muamele gördü. Bilgi almak için yapılan tüm baskılara rağmen ne arkadaşlarını ne de direnişi sattı. 18-19 yaşında, işkenceler sonucu şehit oldu. Cenazesi Ruslar tarafından aileye teslim edilmedi veya tanınmayacak haldeydi. Şamil Basayev onun için “Böyle bir arkadaşım olduğu için gurur duyuyorum” diyerek anmış, genç yaşta gösterdiği kahramanlığı övmüştür. Muhammed Yutaev, bugün hâlâ Çeçen halkı ve dünya genelinde İslam ümmeti tarafından “küçük yaşta büyük iman” örneği olarak hatırlanır. Onun gibi nice genç, vatan ve din uğruna canını feda etti. Mekânı cennet, ruhu şad olsun. Allah şehitlerimizi rahmetiyle kuşatsın.

Asıl adı Gazi Ebu Tama’a olan ve direniş saflarında "Ebu Halil" lakabıyla tanınan bu müstesna komutan, İzzettin el-Kassam Tugayları’nın en üst karar mekanizması olan Askeri Konsey üyesiydi. Gazze'nin orta kesimindeki kamplardan (Deir al-Balah) yetişen Ebu Tama'a, direnişin hem askeri hem de idari yapılanmasında "şefkatli bir baba ve sert bir lider" profiliyle tanınırdı. Uzun yıllar boyunca Kassam Tugayları’nın lojistik, ikmal ve askeri eğitim süreçlerini yönetmiş, binlerce mücahidin yetişmesinde bizzat emeği geçmiştir. Özellikle tünel ağlarının koordinasyonu ve kuşatma altındaki Gazze’de askeri sanayinin sürekliliği konusunda kilit roller üstlenmiştir. Muhammed Deif ve Yahya Sinwar gibi liderlerin en yakın çalışma arkadaşlarından biri olan Ebu Tama’a, işgal rejiminin yıllarca süren suikast listelerinde en üst sıralarda yer alıyordu. Hayatı boyunca mütevazı bir yaşam süren ancak cephede tavizsiz bir disiplin sergileyen Ebu Halil, direnişin orta bölge (Central Camps) sorumluluğunu yürüterek Gazze savunmasının omurgasını oluşturmuştur. Şehadeti, direniş saflarında büyük bir hüzünle karşılansa da, geride bıraktığı binlerce "talebesi" onun askeri doktrinini sürdürmeye devam etmektedir.

1970'li yılların başında Gazze'de doğan Rafi Selame, direniş saflarına genç yaşta katılmış ve stratejik dehasıyla hızla yükselmiştir. Uzun yıllar boyunca Kassam Tugayları'nın en stratejik bölgelerinden biri olan Han Yunus Tümeni'nin Komutanı olarak görev yapmıştır. Selame, sadece bir saha komutanı değil, aynı zamanda direnişin istihbarat ve tünel ağlarının genişletilmesinde uzmanlaşmış bir isimdi. İsrail tarafından "7 Ekim operasyonunun beyin takımından biri" olarak tanımlanan Selame, işgal güçlerine karşı yürütülen tünel savaşlarının ve savunma hatlarının ana koordinatörlerindendi. Hayatı boyunca birçok suikast girişiminden kurtulmuş, ancak davasından taviz vermeyerek Han Yunus savunmasını bizzat yönetmeye devam etmiştir. Muhammed Deif'e olan yakınlığıyla bilinen Ebu Şadi, Gazze'nin güneyindeki direniş ruhunun sembol isimlerinden biri olarak tarihe geçmiştir.

1972 yılında Gazze'de doğan Ra'ad Sa'ad, İzzettin el-Kassam Tugayları'nın çekirdek kadrosunda yer alan ve hareketin askeri doktrinini şekillendiren en kritik isimlerden biriydi. Kassam Tugayları bünyesinde Silah Üretim Birimi Başkanı olarak görev yapmış, yerli savunma sanayisinin kurulmasında "başmimar" rolünü üstlenmiştir. Gazze’nin maruz kaldığı ağır ablukaya rağmen, basit malzemelerden uzun menzilli füzeler, tanksavar roketleri ve insansız hava araçları üretilmesini sağlayan teknik dehanın arkasındaki isimdi. Askeri kimliğinin yanı sıra, Tugaylar içerisindeki eğitim akademilerinin kurulmasına öncülük etmiş ve tünel savaşı stratejilerini modern direniş literatürüne kazandırmıştır. İsrail istihbaratı tarafından on yıllardır en çok arananlar listesinin başında yer alan Sa'ad, 7 Ekim operasyonunun lojistik ve teknik planlamasında da kilit rol oynamıştır. Hayatı boyunca medyadan uzak duran ve "gölge komutan" olarak bilinen Ebu Muaz, disiplini ve teknik vizyonuyla Filistin direnişinin teknolojik sıçramasının sembolü haline gelmiştir.

1973 yılında Gazze Şeridi’nin Rafah kentinde doğdu. İzzeddin el-Kassam Tugayları’nın çekirdek kadrosunda yetişen Şebane, askeri dehası ve sarsılmaz disipliniyle direnişin en stratejik bölgelerinden biri olan Rafah’ın savunma mimarı haline geldi. 2014 yılında Raid el-Attar’ın şehadetinden sonra Kassam Tugayları Rafah Tümeni Komutanlığı görevini üstlendi. Onun liderliğinde Rafah, hem yer üstünde hem de yer altında işgal ordusunun en gelişmiş teknolojilerini dize getiren karmaşık bir savunma ağına dönüştürüldü. Mısır sınır hattı boyunca uzanan stratejik tünellerin inşası ve yönetimi, onun en büyük teknik başarılarından biri olarak kabul edilir. Muhammed Şebane, işgal rejimi için "yakalanması imkânsız" bir hedef olarak nitelendirilmiştir. 2024 yılındaki Aksa Tufanı operasyonu sırasında, İsrail ordusunun Rafah'a yönelik kara saldırılarını püskürten ve işgal askerlerine ağır kayıplar verdiren asimetrik savaş taktiklerini bizzat yönetti. Bu süreçte üç oğlunu (Anas, Mahmud ve bir diğeri) bu uğurda feda etmesine rağmen görev yerini terk etmedi. Kendisine yönelik düzenlenen çok sayıda suikast girişiminden mucizevi bir şekilde kurtulması, ona direniş saflarında efsanevi bir statü kazandırdı. O, sadece askeri bir lider değil, aynı zamanda kısıtlı imkânlarla modern bir orduya karşı nasıl durulacağını gösteren bir sistem stratejistiydi.

1974 yılında Gazze Şeridi’ndeki Han Yunus mülteci kampında dünyaya geldi. Yahya Sinvar’ın kardeşi olmasının ötesinde, direnişin askeri ve teknik evriminde kendine has, devasa bir yer edindi. İzzeddin el-Kassam Tugayları’nın Genel Askeri Konseyi üyesi ve Han Yunus Tümeni Komutanı olan Muhammed Sinvar, direnişin en stratejik birimlerini sıfırdan inşa eden ana isimlerden biridir. Gençlik yıllarından itibaren İslami hareketin içinde yetişmiş, işgal zindanlarında bedel ödemiş ve tahliye olduktan sonra tüm hayatını direnişin profesyonelleşmesine adamıştır. Onu direniş tarihinde özel kılan en önemli başarısı, Gazze’nin altını bir ağ gibi saran devasa tünel sistemlerinin "baş mühendisi" ve stratejisti olmasıdır. İşgal ordusunun en gelişmiş teknolojilerle bile tespit etmekte zorlandığı, içinde lojistik yolların, komuta merkezlerinin ve füze rampalarının bulunduğu "Gazze Metrosu" olarak anılan tünellerin inşasını bizzat yönetti. İşgal rejimi tarafından düzenlenen en az altı büyük suikast girişiminden mucizevi bir şekilde kurtulduğu için kendisine "Yaşayan Şehit" lakabı takılmıştır. 7 Ekim Aksa Tufanı operasyonunun sahadaki en büyük planlayıcılarından biri olan Muhammed Sinvar, sessizliği ve derin stratejik aklıyla işgal ordusuna en ağır darbeleri indiren çekirdek kadronun temel direğidir.

1952 yılında Gazze Şeridi’ndeki el-Şati mülteci kampında dünyaya geldi. Ailesi, 1948 yılında işgal edilen Yafa yakınlarındaki köylerinden sürülmüştü. Eğitim hayatında üstün başarı göstererek Mısır’da yükseköğrenim gördü ve Gazze’ye döndükten sonra bir sosyal hizmet uzmanı olarak halkına hizmet etti. Ancak Selahaddin Şehade’nin asıl vizyonu, işgale karşı profesyonel ve organize bir askeri yapının kurulmasıydı. Şeyh Ahmed Yasin ile birlikte hareket ederek, 1980’li yılların başında direnişin ilk gizli askeri çekirdeklerini oluşturdu. Bu süreçteki faaliyetleri nedeniyle işgal rejimi tarafından defalarca tutuklandı ve hayatının yaklaşık 15 yılını zindanlarda ağır işkenceler altında geçirdi. 2000 yılındaki Aksa İntifadası’nın hemen başında serbest kaldıktan sonra, İzzeddin el-Kassam Tugayları’nın genel komutanlığını üstlendi. O, direnişi dağınık bir halk hareketinden; disiplinli, tünel sistemlerine dayalı ve yerli üretim kabiliyetine sahip profesyonel bir orduya dönüştüren ana stratejisttir. Bugün Gazze’deki savunma doktrininin temeli olan "yer altı şehri" (tüneller) ve "yerli mühimmat" fikirlerinin ilk pratik adımları onun liderliğinde atıldı. İşgal ordusu tarafından "İntifadanın kalbi" olarak nitelendirilen Şehade, askeri dehasının yanı sıra derin fıkhı ve ahlakıyla da mücahitler arasında bir hoca ve baba figürü olarak kabul edilirdi.

1965 yılında Gazze Şeridi’ndeki Bureij mülteci kampında dünyaya geldi. İzzeddin el-Kassam Tugayları’nın Genel Askeri Konseyi üyesi ve Merkezi Tümen Komutanı olan Nevfel, direnişin hem askeri hem de istihbari gelişiminde hayati roller üstlenmiş bir isimdi. Geçmişte Kassam Tugayları’nın İstihbarat Dairesi Başkanlığı görevini de yürüten Ebu Ahmed, direnişin güvenlik doktrinlerini ve saha istihbaratı ağlarını kuran ana stratejistlerden biriydi. 2006 yılında işgal askeri Gilad Şalit’in esir alınması sürecinde aktif rol oynamış ve işgal rejiminin Gazze’deki casusluk faaliyetlerine karşı yürütülen "kontr-istihbarat" çalışmalarını yönetmiştir. Nevfel’in en büyük başarılarından biri, Gazze’deki tüm direniş gruplarını tek bir çatı altında birleştiren **"Ortak Operasyon Odası"**nın koordinatörlüğünü yapmasıdır. Farklı ideolojik ve askeri yapılara sahip grupların işgalciye karşı eşgüdümlü hareket etmesini sağlayarak direnişin toplam vurucu gücünü maksimize etmiştir. O, sadece kendi tümeninin komutanı değil, tüm Gazze sathındaki askeri birimlerin stratejik uyumunu sağlayan bir "diplomat komutan" profili çizmiştir. 2008 yılında Mısır sınırındaki barikatların yıkılması sürecinde oynadığı rol ve sonrasında yaşadığı esaret, onun bölgesel düzeydeki etkisini pekiştirmiştir.

Gazze Şeridi’nin mütevazı ve dindar bir ailesinde dünyaya gelen Eymen Siyam, İzzeddin el-Kassam Tugayları’nın askeri evriminde en kritik rollerden birini üstlenmiştir. Yaklaşık 15 yıl boyunca Kassam Tugayları Füze Birimi Komutanı olarak görev yapan Siyam, direnişin "ateş gücü" doktrinini inşa eden ana mimardır. 2000’li yılların başında birkaç kilometre menzili olan basit el yapımı roketlerin; Tel Aviv, Kudüs ve hatta Hayfa’yı vurabilecek uzun menzilli, yüksek hassasiyetli füzelere dönüşme sürecini bizzat yönetti. O, sadece bir komutan değil, aynı zamanda lojistik bir dehaydı; ağır ambargo altındaki Gazze’ye hammadde girişi ve yerli üretim tesislerinin yer altına taşınması süreçlerinde kusursuz bir sistem kurdu. Eymen Siyam, işgal istihbaratı için "en çok arananlar" listesinin en üst sıralarında yer alan, yakalanması imkansız bir gölge gibiydi. 2009, 2014 ve 2021 yıllarındaki büyük savaşlarda evi ve bulunduğu noktalar defalarca bombalanmış, her seferinde "şehit oldu" haberleri yayılmasına rağmen o, sığınağından çıkarak füzeleriyle işgal rejimine yanıt vermeye devam etmiştir. 7 Ekim Aksa Tufanı operasyonu sırasında, ilk dakikalarda fırlatılan binlerce roketin koordinasyonunu ve savaş boyunca süren füze saldırılarının stratejisini yürüten en üst düzey yetkiliydi. Bir sistem mühendisi titizliğiyle; fırlatma rampalarının otonom hale getirilmesi ve "Demir Kubbe" hava savunma sistemini doyurma (overloading) taktiklerini geliştirerek direnişin asimetrik savaş kapasitesini dünya literatürüne soktu.

1956 yılında Gazze Şeridi’nde dünyaya geldi. Akademik kariyerinde zirveye ulaşmış nadir bir bilim insanı olan El-Zebde, Amerika Birleşik Devletleri’nde mühendislik eğitimi aldı ve dünyanın en saygın uzay ajanslarından biri olan NASA’da motor tasarımı ve aerodinamik üzerine araştırmalar yaptı. Uluslararası alanda tanınan, birçok bilimsel makalesi ve teknik buluşu olan bir profesör olmasına rağmen, tüm dünya nimetlerini elinin tersiyle iterek Gazze’ye dönmeyi tercih etti. Gazze İslam Üniversitesi’nde Makine Mühendisliği Bölümü’nde dekanlık görevini yürüttüğü süreçte, direnişin "teknik beyni" olarak çok kritik ve gizli bir görev üstlendi. Cemal el-Zebde, İzzeddin el-Kassam Tugayları’nın yerli üretim kapasitesini devrimsel bir boyuta taşıyan ana stratejisttir. Uzay ve havacılık teknolojileri konusundaki uzmanlığını, Gazze’nin kısıtlı imkânlarıyla uzun menzilli ve yüksek hassasiyetli roket sistemleri geliştirmek için kullandı. Onun liderliğinde kurulan özel mühendislik birimleri, işgal rejiminin hava savunma sistemlerini aşan aerodinamik tasarımlar ve yakıt teknolojileri üzerine çalıştı. Bir bilim insanı titizliğiyle direnişin modern "Ar-Ge" merkezini kurdu ve kendisinden sonra bu sancağı devralacak olan mühendis bir nesil yetiştirdi. O, kâğıt üzerindeki karmaşık denklemleri sahada birer savunma kalkanına dönüştüren sessiz ve mütevazı bir dehaydı.